MASTER NEGATIVE NO. 91-80081-17 MICROFILMED 1992 COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES/NEW YORK as part of the "Foundations of Western Civilization Preservation Project" Funded by the NATIONAL ENDOWMENT FOR THE HUMANITIES Reproductions may not be made without permission from Columbia University Library COPYRIGHT STATEMENT The copyright law of the United States ~ Title 17, United States Code - concems the making of photocopies or other reproductions of copyrighted materiaL.. Columbia University Library reserves the right to refuse to accept a copy order if , in its judgement, fulfillment of the order would involve violation of the copyright law. AUTHOR: KEIL HEINRICH TITLE: OBSERVATIONES IN CAESIUM BASSUM PLACE: HALAE DA TE : [1 880] COLUMBIA UNIVERSITY LIBRARIES PRESERVATION DEPARTMENT BIBLIOGRAPHIC MICROFORM TARGET Master Negative # 31-80031-17 Original Material as Filmed - Existing Bibliographic Record --•».- »■'"■- -i>"'lF* 870 ,8 Z8 V.7' Keil, Hoinrich, 102^1894« •••Honrici Iloilii ot Gvntavi Ivorconsii Obcorva- tionoG in Caosiun Bacsun ot Atili/m Fortvnatian^/n« Halao,f6rni3 Hondoliio (^lSOOj X p. 30 cia« I At head of titlo:Indo:: ccholarvri in Vnivorsitate littoraria Fridoriciana Halonsi^ .•lGOO«««habondarvir • • • Restrictions on Use: n «.'• TECHNICAL MICROFORM DATA FILM SIZE:_ 3 S n^ /n ^_ REDUCTION RATIO: IMAGE PLACEMENT: lA (^Ay IB ns DATE FILMED:_i;__i5.^_i_57_ INITIALS_021^JS^_ FILMED BY: RESEARCH PUBLICATIONS. INC WOODBRIDGE. CT ' )S ^^ ^. s^M. ^^ -''^ c Association for Information and ima«« Managomant 1100 Wayne Avenue. Suile 1 100 Silver Spring, Maryland 20910 301/587-8202 /<y^. K- ^ S?/ / ^ d> Centimeter 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 mm iiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiiliiiJ UliiliilllUlUUlLUiluulMllUl Inches T T I T T 1 I 1.0 l.l 1.25 m m Uk tu [28 IJ2 136 |40 I TT l^ 2.0 1.4 1.8 1.6 I I 11 I I I I MPNUFPCTURED TO PIIM STPNDPRDS BY PPPLIED IMPGE, INC. L( ■v<- 'vVM.^ INDEX SCHOLARYM <? To.s No^' y IN VNIVERSITATE LITTERARIA FRIDERICIANA HALENSI CVM VITEBERGENSI CONSOCIATA PER AESTATEM ANNI MDCCCLXXX A DIE XV. M. APRILIS AD DIEM XV. M. AVGVSTI PVBLICE PRIVATIMQVE HABE^DARVM. 1N8VNT HENRICI KEILII ET GV.STAVI IVERGENSII OBSERVATIONES IN CAESIVM BASSVM ET ATILIVM FOKTVNATIANVM HALAE FORMIS HENDELIIS. VNIVERSITATIS FRIDERICIAME RECTOR E R N E 8 T V 8 M E I E R CVM SENATV S. D. CIYIBVS SVIS. Ma^o saepe labore opus esse, ut Mes codicuni manu scriptorum, quibus veterum scrii»torum libri memoriae proditi sunt, recte existimetur, quibusve rationibus illi inter se contineantur perspiciatur, multis exemplis compertum est. in quo siquando non de omni- bus libris ad quos illa quaestio pertinet exploratum est vel lectiones non tam accurate, quam fieri debebjit, indicatae sunt, accidere solet ut aucta codicum notitia quasi per gradus quosdam id quod verum est co^ioscatur. luculentum eius generis exemplum iii editione grammaticorum latinorum, quam nuper absolvinuis, nobis scriptores quidam, quorum libri Bobiensibus codicibus servati sunt, praebuerunt. quamquam enim in his libris quos diximus Jid rectani codicum existimationem confinnandam et ad iudicium de auctoritate scripturae regendum aliquid contulisse nobis videmur, tamen non in omnibus stjitim contigit ut verae et i^^enuinae scripturae fontes indagarentur. quare ad supplendam et confirmandam eam rem hac scribendi occasione oblata quaedam addere iis quae olim disputavimus visum est. Pertinebit autem hjiec disputatio ad Caesii Bassi et Atilii Fortunatiani libros, qui una cura fragmentis quibusdum, qime cum illis in libris manu scriptis coniuncta erant, in sexto vohimine jrrammaticorum latinorum a nobis olim editi sunt. Laec omnia enim in Bobiensi codice olim inventa, deinde ab Italis descrii>ta et apographis veteris arclietypi ad nostram aetitem i^ropaijMta esse constat nam cum a. 14-98 Georgius Merula primum praeclaram Bobiensis monasterii bibliothecam longo situ obrutam invenisset, in primis libri grammati- corum, qui ibi inventi erant, a doctis viris cupide expetiti et proximis annis post saepe de- scripti vel typis expressi sunt. praecipua in ea re fuit opera lani Parrhasii Cosentini, qui cum patria exul per aliquot annos Mediolani et in aliis eius regionis oppidis viveret, partem codicum tum iuventorum in suam possessionem redegit, aliorum sibi paravit apographa; non nullos etiam ex his libris editione Vicetina a. 1 504: facta primus edidit. manu scriptos autem libros quos possidebat a. 1510. cum primum Neapolim, deinde Cosentiam rediret, secum abstulit. moriens libros Cardinali Antonio Seripaudo, cui partem eorum iam antea donavisse videtur, reliquit. ex huius hereditate postea in conventum S. loannis Neapolita- IV nuin venenmt, unde miixima pars loui^^o tempore post iu regiam bibliothecam Neapolitanam delata est. In his igitur codieibus, qui ulim a Parrhasio Xeapolim travecti sunt, fuit is qui nunc in regia bibliotheca est IV A 1 1 , iu quo variorum ^Tammaticorum libri brevi tempore, post- quam Bobii inventi erant, ex veteribus codicibus descripti sunt. ex hoc primis saeculi sexti decirai annis ii libri descripti vel typis expressi sunt, quos postea viri docti usur- pavenint. et in Velii Loniri (luidem et Arusiani Messii libris haec ita esse, ut dixi, com- pjirato Parrhasii codice cum apographis in septimo volumine grammaticorum latinonim ex- posui et ad fidem eius codicis omnem lectionis auctoritatem revocavi. item in Martyrii libello de b muta et v vocali Bobiensis quidem codicis scripturam hoc uno memoriae proditam esse dixi. contra in illis libris quos sui>ra dixi tum, cum editionem parabam, praeter pauca, in quibus ab initio fragmenti Caesii Bassi codicem Parrhasii cum editione Putschii coihitum habebam, coina eius codicis facta nondum erat, sed pro hoc (hiobus Va- * ticauis codicibus et principe editione usus sum. postea Gustavus luergens, olim liuius uni- ver.sitatis ahimnus, qui tum ^eapoli in libris manu scriptis excutieudis laudaldlem operam collocabat, codicem me rojrante cum mea editione contulit et comparatis cum eo lectionibus quas ipse ex Vaticanis codicibus et princii»e editione exhibueram lios libros e codice Par- rhasii descriptos esse, id quod ipse susjiicatus eram, me docuit. ita^pie ut damnum, qnantum quidem tieri poterat, repararem, integram scripturae discrepantiam, quam ille accurate ex- scripserat et liberaliter mecum communicaverat, in fine operis exhibui. addiderat autem luerg^ensius iis quae e codice exscri}»serat commentationem, in qua accurata de nudtis locis disputatione instituta omnem fidem scripturae a codice Parrhasii repetendam esse demon- straverat eaque quae hoc fonte recluso iu editione nmtanda esse videbantur composuerat. ex hac ea quae ad rem comi»robandam maxime idonea esse videbuntur ita promam. ut meum iudicium sequar, laudem tamen inventiie rei omnem ad luer^ensii studium referam. nam quiimquam certii eius rei argumenta ab omni scripturae discrepautia potius quam a paucis locis exempli causa depromptis petenda sunt, tamen non inutile esse opinor ea quae gravissima sunt sub uno conspectu ponere. Itaque primum descriptionem universi codicis a luergensio factam exlubebo: „Codex ^eapolitanus IV A 1 1 chart. fol. min. saeculi XV exeuntis vel XVI in- euntis foliorum 111. f. 1 a Velii Longi de Orthoyraphia, Necessarium — foedi, Velii Longi de Orihographia explicit. f. 18a Adamantii sive Martyrii de B viuta et V vocali, Artem — sercare desiderant. Adamantis sive Maritjri de B muia et V vocali iradacta in cons. poiestac lib. singidaris exp. f. 27a Catholica ProU, Quoniam — deleciare. Catholica Prohi explicit. f. 51a Corndii Fronianis Incii/it Arusiani Messi uc. or comitis primi ordinis exempla elocutionum Ex Vergilio Salustio Terentio Cicei'one digesta per litteras. Ahundans — idem, f. 79 a Secundus pari' amhus — facultatibus (gramm. lat. v. VI p. 255,2 — 272,11). f. 85 a JHstinciio — duxisti (ib. p. 273, 1 — 275, 9). f. 86a Ars grammatica — decUnaiione (ib. p. 275> 11— 277,15j. f. 87a Etsi scio — iambid erunt (ib. p. 278,2 — 304, 1 1) Ars Atilii Fortunatiani explidt, f. 99 a Ars Caedi Basd de metris, Mecoenas — aucto (ik 305^1 — 306,27). f. 99 b Brematio pedum. Pedes dissylahi — amicostenes (ib. p. 307,1 — 308,29). Brematio pedum explidt. indpit De Compodtionibus, f. lOOa Ex trocheo — mimi (ib. p. 308,31 —312,9). f. 105a Idiomaia nominativa quae per gcnera efferuniur, quae ex ipso ordine exponemus^ quae apud Latinos mascidrna apud graecos foeminina sunt. f. lOSa De commentai-iis Hieronymi inMatheum interpretatio oocabulorum graecorum. Ad calcem codicis : Antonii Seripandi ex lani Parrhasiimunere, Exaratus est codex litteris elegantibus quidem, sed propter atramenti pallorem persaepe diffi- cillimis ad legendum. in iis libellis, de quibus nunc agitur, inde a verbis Ars grammatica p. 275, !l incipit altera manus, quae obtinet usque ad verba quac a Graeds p. 283, 4. deinde excipitur a priore, quae scripsit usque ad tur bi nes p. 309,12. quod restat inanus secunda ad finem perduxit. scriptus vero est liber accuratissime, neque inveniuntur correcturae paucissimis exceptis iisque factis ab ipsis librariis. in ea sola parte quae con- tinet ea quae leguntur p. 283, 4 — 304, 11 et in margine et in contextu plurimae inveniun- tur correcturae eaeque insertae et adiectae manu diversa ab iis quae codicem scripserunt, quamvis non recentior videatur esse. librarii codicis graece non c^allebant et in graecis verbis scribendis miro modo confundunt et perturbant, saepe etiam re desperata omittunt graeca verba lacunis in contextu indicatis. denique notandum est in opusculis quae inscri- buntur 'breviatio pedum' et 'de compositionibus ', quaecumque exempla adferuntur, omnia molestissima diligentia ita esse exaratii, ut singulae syllabae vocabulorum parvis spatiis se- ])aratae inter se distent, velut te mo re re vo ca bi tur.''' Quaestionem de auctoritiite codicis in iis libris de quibus dicimus recte existimanda it<a instituerat luergensius, ut ea in quibus scriptura librarii postea c(jrrecta est, hoc est maximam partem libri Fortunatiani p. 283,4 — 304, a reliquis, quae correctoris operam experta non sunt, separaret. et de ea quidem codicis parte quae correcta non est, in qua fragmentum Caesii Bassi cum iis quae huic subiecta sunt et prima pars artis Fortunatiani usque ad p. 283, 4, deinde ea quae post Fortunatiani Iibrr'.i p. 305 sqq. leguntur scripta sunt, haec fere adnotjiverat. Xeapolitanum codicem cum duobus Viiticanis non solum ita consentire, ut unum et communem esse horum omnium fontem appareret, verum etiam saepe meliorem lectionem praebere quam illos. propius tamen a Xeapolitano abesse priorem Vati- canum A quam altenim B, siquando hi inter se dissentirent. raro et in levioribus quibus- dam rebus, quae coniecturae tribui possent, accidere ut Vaticanus B cum principe editione consentiens meliora praeberet quam Neapolitanus et Vaticanus A. in quo illud monendum est, quod omnino de his libris in quibus versamur valet, scripturam codicis B a Gaisfordio, quem auctorem in editione secutus eram, non tam accurate indicatam esse, ut certo de illo constaret, sed quaedam quae ex uno Vaticano A adnotata sunt haud dubie ex altero quo- que adnotanda fuisse. atque etiam in iis quae priori Vaticano tribuuntur, ubi ille a Nea- politano dissentit, sunt de quibus dubitari possit, num recte illius scriptura indicata sit. Ex iis locis autem qui rectius in Neapolitano quam in Vaticanis codicibus scripti leguntur primum ponam hos qui, cum omissis quibusdam verbis in Vaticanis (AB) corrupti sint, integri exhibentur in illo (N). p. 257, 7 de trimetro iambico claudo cuius exemplum sella in curuli struma Nonius sedet ac pro sedet sedit erit scazon sella in curuli struma Nonius sedit rursus permutatione verborum et hunc faciet iambicum metrum (deleto v. metrum) rectum sella in curuli struma sedit Nonius et illum scazonta nec exdtatur classico tmd miles. hoc autem iia fieri observabimus N, cuius exemplum sella in curuli struma (semina. corr. struma B) sedit ^' VI H^onius et illum scazonta nec excttatur rlassico truci vnles hoc au*em ita fieri ohserva- himm AB*). — p. 281, 10 depositionis genera sunt quattuor. aut enim axataXYjtOV est, quando plenum metrum sire versus est: aut xataXYjXtixov est, quando syllaha deest, aut hrachycatalecton, quando pes deest, aut ypercatalecton, quando pes est {\,et) syllaha deest. axataXTjXTOV est ut avete fontes aaeruli N, depositionis genera sunt quattuor aut enim rxf.(iZfJ>.rfrj^ est quando (axa- taXrxcov est quandum B) plenum metrum sive versus est aut xataXr^ttxov (xataXr^xrtitov B) estut avete Jontes caerulei. — p. 811,21 de pedibus in clausiilis senteDtiarum , ubi lacunaiii indicaveram, ex trisyllaho cuius media h (h. e. hrevis) sit, id est cretico, et peiitasyUaho cuius secunda h sit, ' moenium f aciendorum , id est ex prima l (h. e. hmga), secunda hrevi, tertia et quarta longis, quinta h et tri- bus ultimis l, cuius exemplum sursum, ex trisyllaho cuius media h 8%t .i. cretico, et pentasyllaho cuius secunda hrevis sit, instantia compro- hahatur, id est ex prima longa, secunda hrevi, tertia l, quarta h et trihus ultimis longis, cuius exemplum sursum est N: in A oniissa sunt moenium — hrevis sit. Leviora sunt haec, in quibus veram scripturam, quae in Neapolitano codice inventa est, partim ex ijrincipe editione, partim coniectura restilueram. p. 264,12 ujide meus veniat mollis iu haec ora liher N: haec om. AB. — ib. 15 dum meus hic assiduo lucent igne Jocus N: hic om. AB. — p. 266, 18 persequi N, prosequi AB. — p. 268, 15 stet nive cnndiduhim N, stet nive candidum AB. — p. 271, 27 varii angidi sunt^, varti singuli snnt AB. — p. 278,9 cogita enim te de omnihus N. cogita enim ex omnihus AB. — p. 270, 16 nnm in illo pede N, nam ah iUo pede A, nam de iUo pede B. — ib. 18 ceterum si aUqua harum litterarum primum locum teneat N, verum si ali- qua litterarum primum locum teneat AB: nam errori haud dubio tribuendum est, qnod harum pro littei-arum, ut in principo editione legitur, in B scriptum esse dicitur. — p. 280,15 dnrtylus ex Jnnga et duahus hrevihus N: hremhus om. AB. In his igitur locis, quos exempli causa posui, cum unus Neapolitiinus codex genuinam, duo Vaticani corrnptjim scripturam ]>raebeant, tum hi ipsi accurate inter se consentiunt. et quoiiiam alter Vaticanus B, si modo de scriptura libri dubitatio non est, meliora quam A omnino non pra.'b«3t idcmquc aliis locis etiam magis quam ille depravatus est, non ex com- muni aliquo archetypo utrumque descriptum, sed potius ex ipso priore Vaticano altenim descriptum esse dicendum est. idem magno numero exemplorum, in quibus cormptae ipsius Neapolitani codicis lectiones in priore Vaticano accurate expressae et ex hoc ad alterura propajj^atae sunt, comi.vobatur. sed omisso hoc genere vitionim pauca ponam, in quibus opera librarii archetypon suum in priore Vaticano exprimentis manifesto deprehenditur. kibent euim in hoc genere etiam res per se levissimae aliquam vim ad illud quod quaeri- mus comprobandum. p. 256,22 chuditur inducta a littera, non claudit, scriptum est in •) Ncapolitani .luoqun cwlicis scripturam raanrara eH.se apparot, nciuo uno modo suppleri iK>test. iis autcm quae olim coUaro Mario Victorino p. 136, 19 cxhibui praofero hacc. cuius ejrmplnm ' Sfihi in atruli struma Aomti» sedet': fac pro sedet se'lit. erit scazon. •sella in curuli struma Xonius miit\ rursus f^mutatwpw rer\>orum et hunc facies iambicum rectum, seMa in cnruli strwna sedU Somus , et illum sczonta, sella m curui, Somus seilet Mtrumn. simUiter eadem i>rrmntntio rectum iamhicum /aciet etiam illum scazonta, ' t^ e^cUalur cla»nco truct m»7<»', ' nec exdtatur chissico miles truci'. Iwc autem sqq. VII N eodemque modo in A. — p. 258, 25 cum nota nuifieri in N scripta esset ita, 11 altera divisio, in A facta sunt haec, ii altera divisio. — p. 279, 28 verba aut in duas .syUahas in N bis scripta eodemquo inodo in A repetita sunt. — p. 280, 22 definitio paeonis secundi iamho et tertii in N neglegenter scripta neque satis accurate correcta est ita, ex jiynicliio et trocheo jmeon ^euTspo': ex pyrrichio paeon xptTO':, cum deberet scribi ex iamho et pyrrichio paeon SsDTSpoc, ^x pyrrichio et trochaeo paeon tpiTOc. hinc orta est lectio Vaticani codicis, ex iamho pyrrichio et trocheo paeon SsDTSpoc, ex pyrrichio paeon m tpttoc. — p. 282, 23 toris in Neapolita.no codice adi>unctum est, toris, eaque de causa in Vaticano omissum est. De principe editione dicere non opus est, quandoquidem ea quae rectius in ea quam in Vaticjinis codicibus leguntur neque coniecturae editoris tribui possunt etiam in Neapoli- tano codice inventa sunt. Accedo ad eam partem codicis, in qua prior scriptura a correctore saepe suppleta et emendatJi est, quod in Atilii Fortunatiani libro inde a p. 283, 4 factum esse supra dixi. in qua parte quamvis minus expedita res sit, tamen in hac quoque unicum scripturae fontem esse Neaikolitanuln codicem certum est. nam cum priore scriptura, quae multis lacimis aliisque vitiis saepe corruptji est, princeps editio, cum emendata autem a correctore scriptura Vaticani codices plane consentiunt. sed priusquam de emeudationibus a coiTectore adscriptis dicam, ex hac quoque parte promam exempla, in quibus, sicut in ea parte de qua adhuc dixi, Neapolitanus codex cum principe editioue consentiens veram scripturam praebet, Vati- cani codices propter errorem ab eo qui priorem codicem scripsit commissum, qui necessario ad alterum codicem propagatus est, corrupti sunt, velut haec, quae omissis verbis in Vati- canis mutilata sunt, integra leguntur in Neapolitjino codice et in principe editione {?), p. 285, 1 0 de dactylicis versibus pentarnetrum acatalectum ( acatalecticum c) haec mare canijicat nec agit Jreta caerula, exametrum acatal ecticum conticuere omnes intentique ora tenehnnt Ng: haec — acatalecticum om. AB. — p. 286, 23 de pedibus trimetri iambici inveniunt-ur semper hi omnes indpientihus locis, id est suhlatio^ nihus, quae loca imparia, quidam vocant, in desinentihus rero, id esi in depo- sitionihus, quae loca paria appellant, non nisi qui a fappellant nisi quia c, quod fuit in prima codicis scriptura, appdlant non nisi qui a correctorj hrevihus inci- j/iunt N?, inveniuntur senrper hi omnes incipientilms locis id est sublationihus quae loca imparia quidam vocant non nisi ^q^ hrevihus incipiunt AB. — p. 289,18 ionicum metrum quod a minore appeUatur constai pyrrhichio et spo n deo et spondei solutione anapesto et dactylo N?: et spondeo om. AB. ~ p. 296,19 de asclepiadeo versu fiam si solas duas Go(io*(ifXZ pronunties (duos pronuncies lacuna post pronuncies relicta c) ehorinmhirum sonant. eius generis trimetron Jecit sic, tune quesieris scire nejas quem mihi quem tihi. denique si tertium choriamhum ioUas, remanet a.sclepiadeus, ut iune quesieris sdre (quesieris e.sse c J nefas iihi N : sonant — choriamhum om. AB. — leviora eiusdem generis sunt talia, p. 288, 2 de trochaicis versibus tetrametrum catalecticum N?, trimctrum cataleciicum AB. p. 290,26 proceleumatici tetrametri catalectici exemplum madtima iiinera perngere evpio Nr. maritima tenera perage^re cvpio AB. VIII Hoc conseDSU Neapolitani codicis et principis editiouis ductus luer^-ensius editionera ex eodein veteris archetypi apographo, ex quo antea Neapolitanus codex descriptus esset, expressam esse existimavit. mihi non videtur dubitandum esse quin Parrhasius, qui princi- pem editionem paravit, et in Fortunatiani libro et in reliquis qui una cum eo in Neapolitano codice scripti sunt hoc ipso usus sit. nam et habuisse Parrhasium eum codicem scimus, neque quidquam in edito exemplo le^tur, quod non potuerit vel ex eo libro petere vel sua coniectura invenire. sed illud sequitur, ea quae in vitiosa codicis scriptura a correcture nmtaU vcl in marginibus addita sunt, quorum nihil noverat Parrhasius tum, cum editionem faciebat, post annum 1504, quo anno editio facta est, scripta esse. post hunc annum igi- tur ex codice Parrhasii descriptus est Vaticanus, in quem ea omnia quae corrector adscrip- serat recepta sunt. atque etiam in hac parte errores quidam ex scriptura codicis orti labentem in describendo exemplo librarium certo ostendunt. p. 287, 4 exempla iambiconim versuum in Neapolitano codice scripta erant ita, dimetrum catalecticum imaque swiant liquentes dimetrom acatalectum amare nolo nec dolore Clinia ; corrector in wm^m^ pro imaque scripsit aquae et post acatalectum addidit haec, avete Jontes ceruli tnmetrum acatalecium, deinde pro dolore scripsit dolere, in Vaticano codice ea quae in margine adscripta erant neglegenter confusa sunt in hunc modum, dimetrum catalecticum Aquae avete fontes cerulei sonant liquentes Dimetrum acatalectum amare nolo nec dolere clinia, * — p. 289, 9 exemphim dimetri ionici in T^eapolitano codice scriptum erat quae Pacolius Jontibus; corrector emendavit Pegasius et praeterea voci Jontibus superscripsi^t Jon. ex his in Vaticano facta sunt haec , quae Pegasius Jons Jontibus. — p. 290, 1 7 viridi in Neapolitano ita scriptum est, ut i littera ante et post r litteram uon satis appa- reat. inde in Vaticano ortum est urudi. — p. 298, 2 graecum exemplum versus anacre- ontei in NeapoliUino codice corruptum y^-^^vo^j: ti.atc sarpr^^As emendavit correct^r, YOf>- voOiiai a' sXarpr^^oXs. in Vaticano emendata scriptura coniuncta est cum comipta, YOt>voOiAas o sXarpttpoXs saffnrj^oXs. lam vero quae ad corrigendam vitiosam scripturam postea adscripta sunt maj^nia ex parte sane ita comparatA sunt, ut ab ipso correctore non adhibito ad emendationem alio exemplo inveniri potuorint. plurima enim in levioribus quibusdam scripturae vitus, quibus haec pars saepissime corrapta est, versantur. et studium emendandi ipse prodidit p. 802, 6, ubi pro heccedecasyllabus sapphicus in codice scriptum erat hic endecasyllabus sapphicus. corrector adscripsit hexadecasyllabus eoque deleto adnotavit ^cautius emendandum'. simili emendandi studio tribuo p. 292, 25 in versn Vergilii duplicato pondere Turnus. nam in codice popUte scriptum erat; pondere substituit corrector, idque in Vaticanos codices recep- tum est. popliie autem, quod in Vergilii libris legitur, haud dubie etiam in Bobiensi codice Fortunatiani scriptum fuit. alia tamen eaque haud pauca inveniuntur, quae dubitari nequit quin vel ex ipso vetere archetypo vel ex meliore archetypi apographo petita sint, in pnmis ea quae a librario omissa, postea in marginibus a correctore addita sunt. ex quo genere exempli causa adscribam haec. p. 285, 6 de dactylicis versibus tetrametrum acatalecticum (1. catalecticum) Italiam Jato projugus, tetrametrum catalerticum (1. acatalec^ tum) coelicolaeVeneins sacra semina. p. 287,3 exemplum dimetri iambici brachycatalecti plenus cadus musti. p. 291, 8 de pentamelro elegiaco nam et hic a dactylico nascitur, cuius divisio duplex traditur, et deinde 10 tertius spondeus, ita ut pnma eius IX syllaba hemistichium et parteni orationis Jiniat, sequeiis hemistichius sequentis (\. hemistirhium sequens ei) parfem or ationis.incipiat. p. 293, 6 ecce et phale- dum metrum partem primam de antipasio metro habct , sequentem de iambico , ut passer deliciae meae pueUae. n a m p r i m a sy z ig ia ant ip d stica est , at ve r o pars sequens ciae meae puellae dimeiruin iambicum catalecticum habet. nam in his omnibus ea quae diductis litteris expressi, Italiam — catalecticum, cadus, cuius — frndiiur, Jiuiat — oraiionis. naitt — |>wf//r/(', in prima codicis seriptura omissa, sed pustea in marj^iuibus addita sunt. item graeca verba, quae a librario hicunis relictis omissa erant, a correctore addita sunt p. 292, 15 de priapeo metro ideoque hoc metrum raotootqJLSVOV dicitur, et deinde 27 et de anapesiico nasci logaoedicum wetruin videmus, si iiteirum anapaesiicum aniibacchio (^corr. pidimbacchio) concJuseris gracce cr(ez(o ifsoT 01) Y^P ^//'^ at/aYova ast dein (1. dYSXo) i)-£oc o6 yxp |y(o $t/a ^(ovS' dsi^siv). Ceterum omittendum uon est ea quae proxime anteceduut eum locum, a quo correcto- ris studium iuitium cepit, hoc est tragmentum Douatiani et ipsum initium libri Fortuna- tiani, diversa ab his de quibus juodo diximus manu scripta esse, in his ipsis autem eandem manum, qua liber Caesii Bassi cum prima parte fragmentorum quae huic subiecta sunt in codice scriptus erat, apparere. nam quoniam liaec pars ad quam studium correctoris perti- uet, antequam corrij^nn-etur, multo ueglegentius, ut videtur, scripta erat quam illa prior, vix potest haec neglej^^eutia eidem librario qui Caesii Bassi librum scripserat tribui , sed corruptum Bobiensis archetypi apographum, non ipsum veterem codicem, in hac certe parte descripserat. quo factum est ut nuilta relinquerentur vitia, quae postea meliore apographo vel ipso archetypo adhibito correcta suut. Haec quae dixi sufficere puto ad illud quod supra posui coufirmandum, in Caesii Bassi et Atilii Fortunatiani libris et in fragmentis quae his addita sunt nou minus quam in ceteris libris, quos ex Neapolitano codice edidi, hunc unum ducem ad recuperandam Bobiensis archetypi scripturam sequendum, reliquos removendos esse. quam vim autem illud ad lectionem constituendam et ad emendationem perficieudam habeat, vel quid hoc teste reperto in editiouo corrigendum sit, ita deuuim phme iutellegi poterit. si libri ad illius fidem redacti dcuuo editi fuerint. quamquam neque multa neque gravioris fere momenti sunt, de quibus nunc, postquam onmis scripturae fides ad unum librum revocata est, rectius, quam olim fieri poterat, iudicari possit. nam paucis locis exceptis Vaticani codicis et principis editionis lectiones de archetypo dubitatiouem non relinquebant. sed quoniam luergensius, quem auctorem huius disputatiouis secutus sum, ea quoque quae iam in lectione olim re- ceptji corrigenda sunt adnotaverat, indicem horum locorum subiciam, in quo phirima quae ab illo indicjita erant repetivi, pauca omisi, quaedam ipse addidi. in plerisque autem lectionem codicis adscribere sufficiebat; si quid aduotandum erat, adposita N littera lectionera libri manu scripti significavi. p. 255, 1 Sine praescriptione N, item iu libro Fortunatiani p. 278. sed huic sub- scripta sunt haec p. 304, 1 1 ARS ATILII FOKTVNATIANI EXP. ex quo iam plane apparet in eo libro quem Caesio Basso vindicavi nomen Atilii Fortunatiani, quod olira fere- batur, nullam habere veteris memoriae auctoritatem, sed ex subscriptione alterius libri ab Italis additum esse. 256, 25 monere] admonere. 257, 2 Nwnc ad Bipponocfa vemamiis^ ruws de fetrawelri umm iavihict qenei'e, quia rca exigehafy non suo loco tliximus. 258, 5 quod\ quam. 260, 15 hic versus\ veisus hic. 261, 18 scenodidascalico correctum, 'ut videtur, ab eadeui nianu' cynodidascaUco N. itaque scenodida.scaUco, quod Lachniannus coniecit, haud dubie in Bubiensi cudice scriptuni erat. 262, 11 iis\ his. 268, 2 fief\ fit. 14 ncd\h-rr\ accedere, 264, 8 ad suvimam] adsuntam, 265, 1 sed fihi sede tibi Jhomia derafa pedc muUcr. sed deletis srd fihi X. f»»rtaHse sedcf ihi Bromia doviifa pedc muUer. 266, 6 rersu\ rcr.sihu.s. 27 nullo inferveniente epodo qui. 261), 2 facfum\ facjum tsf. 272, 8 elahorarimus\ 1uhoranmu.s. 273, 14 .scd ut ne indocfus] sed ne indoctus. 274, 7 dra.sficon] a]»ana.sficon N, hoc est dramatiron. 24 aUquem e trihus snpe- H(nihu.s\ aUquid v frium .superiornm N: 1. aUque-m frium .s-uperioi^ni. 275, 1 6 sir (Jraeci defiviernnt\ (haen sic definierunf. 278, 14 percvrram\ precurram. 16 excerpfa] excepta. 271), 18 remm\ ceterum. 280, 1 nix\ nux. 14 rocant\ afquJhiaf. 19 px .ne] .sex.s, hoc est se.rdecim. 281, 1 d/(os .simihs i/(u(/it\ d/ms sitnih\s jn/hs iunqif. 283, 8 //^1 ii.s. 284, 9 Apofh) in eum inf(nderet\ in eum Apolh, intenderet. 12 omnihus hjcis] mmdms in locis. ' 288, 24 haheanf hir ef (q/((rar\ hf(hifanf hir ct ujtt/ras corrector. 290, 22 minui\ (hfr/^hi. 291, 5 s/(is iai//\ /'/((// s((is. 292, 2 post pr(jhnrer//nt corrector addidit (j/d hoc //si su//t. 9 H(jr((fii hos\ Hora' fi(n/os N : 1. H(jrati/(n(}.s. ] ] hi.s] iis. 25 p(mdere\ p(,pUtr: cf. supra p. YIII. 293, 1 9 si fer Bacche dica.s, Bacche Bacche Bacche. 28 id est .s^ic] et est sic. 295, 9 si ex his frih/is c(m.stat\ .si cx rehtts his c/nt.sfrf N: 1. .s/ ex fribtis his nn/.sfef^ qnod Hergkius scripserat. 10 antisfiuq/hen pe/imbw] anfi.stnq/hcn nr(/n(ha/ N- ante sfr/q/hen j//'(mdon oliui coniecenini. 21 //.sa est h'bro] u.sa est in Ubro. 296, 24 a(h'ci.s\ /((hcias. 297, 2 iaiitbica dimetroi/\ /'(////hira h/dtef dii/tefron. 298, 1 1 in (/mnibns F/accus S(^rvavit\ Ffaccus in im/i/ibus HcnHtmt. 299, 10 sic exj/fefur\ exj/fefur sic. 300, 21 chniamhicum e.sf ntefium] chmaiitbirum mefrum e.st. 22 rhiyriambintm e.s.se rtdeafnr tnfe(jruiit\ inteyrum choriaiidncum es.se videafur. 28 erras.se Horafium aiq/aret] eii'a.s.se H(jrafium hoc apj/aret. 30 facies sic] sic f/iric.s. 302, 3 quitmscunnpie] quibu.sipie. 303, 4 oiiine^ ionici] omnes hi ionici. 305. 10 iamhu.s\ (h'.sian/h//s. 311, 21 suppleinentuni lacun.ie indicatuni est supra p. VI.